KAMERA I PERSPEKTYWA

KĄTY WIDZENIA KAMERY I KĄTY FILMOWANIA
Film jest skonstruowany z ujęć, które powinny być ze sobą połączone w taki sposób by nadać mu ciągłość. Każde ujęcie zatem powinno być potraktowane jako oddzielny temat jednakże z myślą o ujęciu poprzednim i następnym. Decyzja o ustawieniu kamery istotnie wpływa na odbiór danego ujęcia, dlatego tak ważne jest aby decyzje te były przemyślane i zgodne z ogólnie przyjętym językiem filmowym. W tym artykule poznamy kilka najważniejszych kątów widzenia kamery oraz najpopularniejszych perspektyw.

OBIEKTYWNY PUNKT WIDZENIA
Polega na tym, że kamera filmuje obiektywnie, z boku. Widzowie, niejako podglądają bohaterów będąc niczym niewidzialny świadek zdarzeń. Taki kąt widzenia jest czasem nazwany punktem widzenia publiczności. Gdy wybieramy ten punkt widzenia aktorzy nie powinni spoglądać w kamerę by nie zdradzić, że widzą publiczność.

SUBIEKTYWNY PUNKT WIDZENIA
Kamera filmuje subiektywnie, czyli z punktu widzenia któregoś z bohaterów. Sprawia to wrażenie, że jesteśmy częścią świata przedstawionego w filmie. Gdy któraś z postaci zerknie w kamerę nawiązujemy z nią kontakt wzrokowy. Istnieje kilka rodzajów subiektów. Kamera znajduje się jakby w oku widza, dzięki czemu publiczność ma wrażenie, że osobiście uczestniczy w akcji.

KAMERA JAKO PUNK WIDZENIA (POV)
Kamera przedstawiająca punkt widzenia filmuje z punktu widzenia konkretnego aktora. Kamera znajduje się obok aktora, tak że publiczność ma wrażenie że stoi blisko aktora, będącego poza kadrem. Ujęcia POV stosujemy wtedy gdy chcemy mocniej przykuć uwagę widza. Umożliwia to silną identyfikację i pozwala widzowi lepiej wczuć się w historię.

WYSOKOŚĆ KAMERY
Wysokość kamery jest tak samo ważna, jak kąt i odległość filmowanego obiektu. Ujęcia obiektywne, pokazujące akcję z punktu widzenia zewnętrznego obserwatora zaleca się kręcić z kamery ustawionej na wysokości przeciętnego widza czyli ok. 170 cm. . Jeżeli np. filmujemy psa lub dziecko kamerę należy ustawić niżej. Zbliżenia pokazujące punk widzenia powinny być kręcone z wysokości oczu grających aktorów. Jeżeli aktorzy różnią się wzrostem lub np. jeden siedzi a drugi stoi, kamera powinna być ustawiona odpowiednia albo z dołu albo z góry. Zbliżenia subiektywne, w których aktor patrzy prosto w obiektyw, powinny być filmowane z wysokości jego oczu.

PERSPEKTYWY
W zależności od tego, jaką pozycję przyjmiemy wraz z kamerą w stosunku do filmowanego obiektu, możemy mówić o różnych rodzajach perspektywy. Jeżeli nie zmieniając własnego położenia będziemy opuszczać, lub zadzierać obiektyw, będziemy mieli do czynienia z trzema punktami widzenia perspektywą ludzką (normalną), ptasią oraz żabią.

PERSPEKTYWA LUDZKA
Sposób pokazania przestrzeni w perspektywie normalnej praktycznie nie różni się od naszego codziennego sposobu postrzegania świata. Perspektywa ta jest więc narzędziem dokumentującym, gdyż umożliwia zarejestrowanie obrazu bez zniekształceń, możliwości różnorodnej interpretacji.

PERSPEKTYWA PTASIA
Perspektywa ptasi polega na filmowaniu z góry. Sfilmowane w ten sposób przedmioty oraz ludzie wydają się mniejsi niż są w rzeczywistości. W perspektywie ptasiej można też przedstawić interakcję ludzi lub przedmiotów z otoczeniem ponieważ tło staje się wtedy bardzo istotne dla kompozycji sceny. Ujęcia z góry zapoznają widzów z topografią miejsca. Są też niezastąpione do nakręcenia akcji dziejącej się w większej przestrzeni.

PERSPEKTYWA ŻABIA
Z perspektywą żabią mamy do czynienia wówczas, gdy kierujemy kamerę z dołu do góry. W efekcie przedmiot lub aktor wydają się większe oraz nabierają wrażenia siły i powagi – niezależnie od tego, jak duże są w rzeczywistości. Perspektywę żabią stosujemy gdy chcemy:
- wywołać u widza pewne uczucia (lęku, przytłoczenia, niepewności)
- zwiększyć wysokość lub prędkość obiektów
- wyeliminować niechciane tło
- obniżyć horyzont
- wzmocnić kompozycję kadru
- sfilmować aktorów i obiekty na tle nieba
- zwiększyć siłę sceny
Filmowanie od dołu postaci powoduje iż postrzegamy ich z większym respektem, strachem, szacunkiem. Niejednokrotnie dodaje grozy i poczucia lęku. Wszelkie budynki czy duże przedmioty wydają się jeszcze bardziej majestatyczne i wyniosłe. Tego punktu widzenia można też użyć by pokazać dominującą postać w danej scenie.

PODWÓJNY KĄT WIDZENIA KAMERY
Bardzo ważne jest by obraz zachował jak baj bardzie trójwymiarowy efekt. Najłatwiej osiągnąć go, łącząc dwa punkty widzenia kamery – kąt wysokości oraz kąt ustawienia względem obiektu. W miarę możliwości kamera powinna być ustawiona pod kątem do obiektu z perspektywy ptasiej lub żabiej tak by zachować jak najwięcej płaszczyzn i uzyskać najsilniejszą perspektywę.

KAMERA PRZEKRZYWIONA
Kamery można również używać pod kątem w stosunku do osi horyzontu, czyli lekko przechylonej. Takie ustawienie daje bardzo fajny efekt, gdy chcemy pokazać scenę dziwną, gwałtowną bądź np. rozchwianie psychiczne bohaterów. Z przekrzywionej kamery można filmować oszołomione bądź wystraszone postaci, co jeszcze bardziej pogłębia ich stan emocjonalny.